Temat konferencji:

Obywatelskość i Patriotyzm

Miejsce:

Uniwersytet Śląski

11 listopada 1918 roku, symboliczna data odzyskania przez Polskę niepodległości, był nie tylko efektem dziejowej sprawiedliwości i sprzyjającej sytuacji geopolitycznej, ale przede wszystkim efektem pielęgnowania przez Polaków postaw patriotycznych i ojczystych tradycji ponad granicami zaborów, a także podejmowania ciągle na nowo wysiłków o odzyskanie wolności i suwerenności oraz zachowanie tożsamości narodowej.

Debata „Obywatelskość i Patriotyzm” poświęcona tytułowym zagadnieniom oraz ich polskim formom wyrazu, biorąc pod uwagę polską dawną i współczesną tradycję i myśl patriotyczną, ma stać się okazją do pogłębionej i merytorycznie krytycznej analizy naszych doświadczeń i przemyśleń w tym zakresie, w poszukiwaniu dzisiejszych rysów patriotyzmu i obywatelskości oraz ich żywotnie ważnych odniesień do szczególnej postaci dobra wspólnego wszystkich obywateli Polski, mającego zasadniczy wpływ na jakość życia polskiego społeczeństwa. Dobrem tym, według Konstytucji RP jest Rzeczpospolita Polska (Art. 1).

Pogłębionej analizie poddane zostaną: współczesny patriotyzm i obywatelskie współstanowienie państwa, rozumiane jako istotnie ważne formy dobra wspólnego nie tylko polskiego społeczeństwa, przejawiające się między innymi w poczuciu solidarności i trosce o dobro własnego państwa i narodu, natomiast w wymiarze ponadnarodowym w solidarnej trosce o dobro innych społeczności i wspólnot państwowych oraz ponadpaństwowych, w poszanowaniu ich wolności samostanowienia.

„MYŚLĄC OJCZYZNA…”

Społeczeństwa bazują na wspólnocie intencji i uczuć, praw i obowiązków, na solidarności i przyjaźni ich członków, na cnotach i wadach. W Ojczyznę przekształca je świadomość społeczna i wspólne dziedzictwo: bogactw materialnych i kulturowych, wartości i autorytetów, instytucji i struktur.

FUNDAMENT I ŹRÓDŁO

Aktualność tematyki i metoda refleksji ujęte zostały następująco: „Teologia i teo-logika ojczyzny i narodu, a także teologiczna refleksja nad relacjami „człowiek – naród – ojczyzna – państwo – obywatelskość”, chronią cały ten trudny, skomplikowany i narażony na niejasności i wypaczenia konglomerat problemów przed błędami i ich egzystencjalnymi konsekwencjami (o straszliwych nieraz skutkach), takimi jak z jednej strony wykorzenienie i sieroctwo, z drugiej nacjonalizm” (ks. prof. Jerzy Szymik).

W kontekście fundamentalnych doświadczeń historycznych szczególne wyeksponowana została śląska droga do Niepodległej Rzeczypospolitej. „Gdyby nie umiłowanie narodu, przejawiające się w różnych formach, włącznie z powstaniami narodowymi, po blisko 150-letniej niewoli Polska nie odrodziłaby się w 1918 roku, a Śląsk – wprawdzie tylko jego część – nie wróciłby do Polski” w roku 1922 – przypominał ks. prof. Jerzy Myszor.

Do zróżnicowanych źródeł patriotyzmu, w aspekcie kontynuacji historycznego dziedzictwa, nawiązał metropolita katowicki, abp Wiktor Skworc: „Pokolenia Górnoślązaków” – podkreślał, „w tym pokolenia naszych dziadków i rodziców, dobrze znały treść pojęcia obywatelskości i patriotyzmu. Wyrażały się one darem ofiarnej pracy, poczuciem obowiązku i lojalności wobec państwa. A nade wszystko pielęgnowaniem życia rodzinnego i rodziny jako miejsca przekazywania wiary i wartości, kultury, tradycji i pamięci historycznej”.

czytaj więcej